Radiowa Trójka – królowa eteru cz. I

Radiowa Trójka – królowa eteru cz. I

Program III Polskiego Radia (nazywany popularnie „Trójką”) to ogólnopolska, całodobowa stacja radiowa, będąca częścią spółki akcyjnej Polskie Radio należącej do Skarbu Państwa. Radiostację można odbierać drogą naziemną, poprzez Internet lub za pośrednictwem platform cyfrowych Cyfra+, Cyfrowy Polsat oraz N. Częstotliwość dla Krakowa to 99,4. Siedziba Trójki mieści się w Warszawie, przy ulicy Myśliwieckiej 3/5/7. Adresatem są słuchacze w wieku 25-49 lat, z wykształceniem co najmniej średnim, zarabiającym powyżej średniej krajowej, otwartych, poszukujących i aktywnych, mieszkańców miast średnich i dużych.

Ostatnio przybył telewizji konkurent. Wcisnął się po cichutku i natychmiast zaczął odbierać jej miłośników. Mowa o Programie III Polskiego Radia. (…) Jest pomyślany jako program rozrywkowy, ale z dużymi ambicjami artystycznymi. Trwa 3-4 godziny i zaczyna się w dni powszednie o 19.33. Taki czterogodzinny koktajl może zadowolić nawet najbardziej wybrednego odbiorcę.”  Tak o Trójce pisał w 1962 roku ilustrowany tygodnik „Panorama”.

Powstanie Trójki było jednym z najważniejszych momentów w historii Polskiego Radia. Nadawanie na falach ultrakrótkich zapoczątkowano 1 marca 1958. Trójka była wówczas emitowana z Warszawy i retransmitowana w Opolu i Katowicach. Pełną samodzielność jako ogólnopolski kanał Program III uzyskał 1 kwietnia 1962 roku. Pierwszym jego dyrektorem był Edward Fiszer, a ustanowiono ją decyzją Biura Politycznego PZPR, za namową ówczesnego prezesa do spraw radia i telewizji Włodzimierza Sokorskiego.

W pierwszych latach działalności stacji, kiedy czas emisji programu nie przekraczał dwóch godzin na dobę, program Trójki wypełniały przede wszystkim słuchowiska, audycje publicystyczne o charakterze rozrywkowym oraz programy muzyczne. Wśród gatunków muzycznych prezentowanych na antenie znajdowały się: jazz, muzyka poważna, polski big beat, zagraniczny rock’n’roll. W przeciwieństwie do audycji Programu I, publicystyka o charakterze polityczno-propagandowym była w Trójce ograniczona do minimum.

trojkaPierwszą audycją, którą usłyszeli słuchacze nowej stacji, był „Mój magnetofon” (pierwowzór „Muzycznej poczty UKF”), którą prowadził Mateusz Święcicki – jedna z największych osobowości Programu III tamtych lat. W kolejnych latach, wraz z wydłużaniem czasu emisji programu do prawie dziesięciu godzin u schyłku dekady, legendarnych już dziś audycji przybywało. Wśród nich były takie jak „Gwiazda siedmiu wieczorów”, „Opera tygodnia”, „Roman Waschko i jego płyty”, „Bawmy się”, „Fonorama”, przegląd prasy posiadający oryginalny tytuł „Nie czytaliście, to posłuchajcie”, czy skróty wiadomości „Ekspresem przez świat”. Jedną z audycji, która wówczas pojawiła się na antenie (w roku 1968), był również program „MiniMax – czyli minimum słowa, maksimum muzyki” prowadzony nieprzerwanie do dziś przez jedną z największych osobowości radiowych – Piotra Kaczkowskiego. Obok Mateusza Święcickiego, Piotra Kaczkowskiego czy Romana Waschko czołowymi postaciami ówczesnej Trójki byli również Marek Gaszyński i Witold Pograniczny. Dla kobiet stworzono przedpołudniowy magazyn „Wszystko dla pań” kierowany nie tylko do kur domowych, ale także do wykształconych osób wykonujących wolne zawody. Dlatego obok porad o wychowaniu dzieci, przepisów kulinarnych znalazły się też rozmowy ze znanymi kobietami Np podróżniczkami. Program III dostrzegł też kierowców jako wdzięcznych odbiorców tworząc dla nich magazyn „Za kierownicą” nadając na żywo komunikaty biometeorologiczne i o sytuacji na drogach.

Audycja radiowej trójki tworzyli radiowcy, którzy nie zostali dopuszczeni do mikrofonu Jedynki. Za swoje poglądy, ekstrawagancję czy brak pokory wobec systemu i zwierzchników trafiali do programu trzeciego. Początkowo odbierana była jako eksperymentalne studio dla grupy niewyżytych, energicznych radiowców z głowami pełnymi pomysłów. Atutem tego programu była także jego lokalizacja przy ulicy Myśliwieckiej, gdzie  panowała przyjazna atmosfera nie zakłócona bezpośrednimi ingerencjami władz. Trójka od początku proponowało nieco inny model radia niż pozostałe 2 kanały. Skierowana była głównie do studentów i młodej inteligencji. We wszystkich audycjach obowiązywała zasada mówienia od siebie, a nie czytania z kartki.

 

W latach siedemdziesiątych Program III pełnił funkcję radiostacji o profilu inteligencko-kulturalno-rozrywkowym. Był powszechnie słuchany w dużych miastach i w największym stopniu odpowiadał zapotrzebowaniu ich mieszkańców zarówno na najnowsze nowinki muzyczne ze świata – prezentowane na antenie przez autentycznych znawców i entuzjastów muzyki, jak i na potrzebę obcowania z dobrą literaturą oraz inteligentną rozrywką.

Program III był prawdziwym oknem na świat dla ludzi zainteresowanych muzyką. Przedstawiano w nim nowe, sprowadzane zza granicy nagrania rockowe. Obecny był w dużych ilościach jazz, swoje miejsce na antenie miały folk, reggae, blues, swing, country, piosenka francuska. Nie brakowało także ciekawie prezentowanej muzyki poważnej. Codziennie przedstawiano z omówieniem kolejne odcinki „Opery tygodnia”.

W 1970 roku w Trójce powstała odrębna Redakcja Rozrywki pod kierownictwem Jacka Janczarskiego. Na początku lat 70. wydłużono program Trójki z kilku godzin do osiemnastu, zaczęto nadawać wiele programów „na żywo”, wciąż powstawały kolejne, kultowe programy, takie jak stworzona w 1974 roku przez Andrzeja Wojciechowskiego audycja „Zapraszamy do Trójki”, która do końca lat 70. miała zupełnie inny od znanego nam od roku 1982 kształt. Był to wówczas magazyn nadawany w niedziele od godz. 17 do 19, w którym popularni prezenterzy i ich goście prowadzili dowcipne rozmowy o muzyce, kulturze i życiu, przeplatane konkursami i zagadkami. Po raz pierwszy w Polsce słuchacze mogli dzwonić do programu, a ich wypowiedzi puszczane były na antenie na żywo. Bezkonkurencyjnymi przebojami Programu III tej dekady były audycje takie jak: „Ilustrowany Tygodnik Rozrywkowy” reżyserował go Jerzy Markuszewski, całość zapowiadali Jacek Janczarski i Adam Kreczmar. Gdy w 1974 ITR upadł pod zarzutem elitarności, na antenie pojawił się „Ilustrowany magazyn Autorski. Potem powstały programy  „Kocham pana, panie Sułku”, „Powtórka z rozrywki”, a także legendarny już dziś magazyn „60 minut na godzinę” Marcina Wolskiego i Jacka Fedorowicza. Licznych zwolenników zdobyło też „Studio 202”. Wszystkie te magazyny kształtowały inteligentną odmianę poczucia humoru, a dowcipy powtarzała cała Polska. Również wówczas powstały pierwsze radiowe seriale: „Potop”, „Hrabia Monte Christo”, „Kolumbowie rocznik 20”, „Pustelnia parmeńska”, „Przygody dobrego wojaka Szwejka”, „Nędznicy”, czy „Klub Pickwicka”. Przy powstawaniu trójkowej audycji brały udział takie osobowości, jak Marcin Wolski, Jacek Fedorowicz, Tadeusz Ross, Andrzej Zaorski czy Ewa Szumańska.

Trójka lat 70. była areną wolności słowa, niestety wybuch stanu wojennego przerwał jej działalność na kilak miesięcy. Wróciła ona na fale eteru 5 kwietnia 1982 roku z nowym dyrektorem – Andrzejem Turskim. Ściągnął on do siebie Marka Niedźwiedzkiego, któremu powierzył zadanie stworzenia listy przebojów. „Niedźwiedź” przez lata pojawiania się na antenie wypracował własny styl, operujący oszczędnym słowem, dowcipem, świetnym kontaktem ze słuchaczem i specyficznym gustem muzycznym. Audycja pojawiała się na audycji w soboty, nadawana była na żywo.

Dzięki wprowadzeniu na antenę nowych audycji (np.”Radiomann”, „Lista przebojów)” i zastąpieniu propagandowej nowomowy (obecnej w innych środkach masowego przekazu) normalnym, żywym językiem, a także udostępnieniu anteny dla zespołów rockowych Trójka zdobywała coraz większe zaufanie i sympatię słuchaczy. Audycja „Zapraszamy do Trójki” po przeobrażeniu stała się zupełnie nowym elementem ramówki. Jej tytuł obecny był na antenie od roku 1974, ale dopiero w latach osiemdziesiątych nadano mu zupełnie inny kształt i charakter, tworząc audycję niejako od nowa. Stała się ona wówczas nowocześnie realizowaną, codzienną audycją nadawaną „na żywo”, omawiającą ważne i mniej ważne wydarzenia oraz zjawiska społeczne, z dużym udziałem radiowych słuchaczy (uliczne sondy i odtwarzane z opóźnieniem ze względu na cenzurę wypowiedzi telefoniczne). Obok informacji i publicystyki nie brakowało w niej najnowszych przebojów czy lekkich w tonie komentarzy.

Oprócz wspomnianych nowości Program III zachował wiele ze swojego wcześniejszego charakteru. Nadal obecne były w nim liczne gatunki muzyki, dobra literatura i interesujące audycje słowne. W tamtych niewesołych czasach niedostatku Trójka była jednym z niewielu dostępnych elementów lepszego świata – kolorowym ptakiem wśród gołębi.

polskie-radio-trójka

KJ-J

 

Submit a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *