Prasa Indian w Stanach Zjednoczonych cz. I

Rdzenni mieszkańcy kontynentu amerykańskiego, przez długie lata znajdowali się na marginesie społecznym. Byli najmniej widoczną grupą pośród mniejszości etnicznych zamieszkujących ten obszar. W czasach osiedlania się kolonistów z Europy, mieli doskonale rozwinięty własny system komunikacji. Nie potrzebowali mediów, aby się porozumiewać i informować, język pisany nie był im znany. Plemiona posługiwały się systemami obrazkowymi, supełkowymi, perfekcyjnie opanowanym językiem znaków i symboli itp. Piśmiennictwo rozwinęło się dopiero pod naciskiem białych przyjezdnych. Najsłynniejszym jest alfabet sylabiczny, transkrypcja mowy plemienia Czerokezów, stworzony przez Sequoyah.

W 1823 r Sequoyah otrzymał srebrny medal od starszyzny plemiennej. Pracę nad alfabetem Czerokeskim kontynuował Elias Boudinot (1804-1839), założyciel pierwszej indiańskiej gazety pt. „Cherokee Phoenix”. Było to dwujęzyczne wydawnictwo, poświęcone edukacji plemienia i walce przeciwko przesiedleniom. W 1834r. działania polityczne i przymus relokacji plemienia Cherokee, wymusiło zakończenie edycji pierwszej indiańskiej gazety. Początki prasy Indian nie były łatwe. Borykała się z licznymi problemami finansowymi, starszyzna niechętnie łożyła pieniądze na ten cel, a sytuacja polityczna często wymuszała zakończenie edycji.

W 1882 r. ukazał się pierwszy indiański dziennik „Daily Indian Chieftain”. Kilka lat później, w 1905 r. został zlikwidowany, wraz z innymi pismami plemiennymi, na polecenie rządu USA. W 1916r. ukazał się miesięcznik „Wassaja” ( „Sygnał”), wydawany przez Yavapi Carlosa Montezuma. Charakteryzował się ostrym językiem wypowiedzi i silnym stanowiskiem opozycyjnym wobec BIA .

W jednym z pierwszych numerów „Wassaja”, Montezuma pisał, że miesięcznik ten będzie istniał tak długo, jak długo będzie musiał walczyć z BIA. Dopiero w latach sześćdziesiątych, stymulowane przez wydarzenia związane z obroną praw człowieka, media indiańskie zaczęły się szybko rozwijać. Indianie odkryli siłę w walce o swoje prawa. W 1961 roku została założona grupa NIYC, głosząca hasło „Red Power”, dopominająca się o poszanowanie uprawnień indiańskich.

Najważniejszymi wystąpieniami było opanowanie przez naród Siuksów dawnego więzienia w Alcatraz i zajęcie przez AIM Wounded Knee. Wydarzenia te pobudziły poczucie tożsamości narodowej Indian i przyczyniły się do ożywienia w dziedzinie mediów etnicznych. W latach 1960-1969 Indianie wydali ponad 300 tytułów gazet i magazynów, w tym najsłynniejszy – „Akwesasne Notes”. Prasa indiańska w latach osiemdziesiątych była publikowana w większości w języku angielskim. Jedynie niektóre czasopisma były dwujęzyczne i miały na celu propagowanie języków plemiennych. Zgodnie z danymi „American Indian Press Association” w 34 stanach, w tym czasie ukazywało się 325 periodyków, ponad 50 gazetek szkolnych i uniwersyteckich, 15 więziennych, 8 magazynów i działały 4 agencje prasowe .

„Akwesasne Notes” wydawany w latach 1968-1997 przez naród Mohawków z Akwesasne, na początku miał ponad 80 tys. nakładu, później spadł do 20 tys. Mimo to był jednym z najsłynniejszych periodyków indiańskich. Jego historia jest przykładem problemów, z jakimi borykała się prasa tubylcza. „Akwesasne Notes” powstał z inicjatywy Ernesta Kaientaronkwen Benedicta i Jerrego Gambilla, który później został redaktorem naczelnym tego czasopisma. Wkrótce po nim i po Johnie Mohawku stanowisko to objął Jose Barreiro.

Pismo powstało w grudniu 1968 roku, kiedy Mohawkowie zablokowali międzynarodowy most na rzece św. Wawrzyńca, protestując przeciwko ograniczeniu ich prawa do swobodnego przekraczania jego granicy. Wielu z członków plemienia pracowało po drugiej stronie mostu.. Aby zdobyć poparcie dla pięćdziesięciu aresztowanych Indian, wydano dziewięćset egzemplarzy gazety z wycinkami prasowymi na temat protestu. „Akwesasne Notes” ukazywało się jako dwumiesięcznik lub kwartalnik. Szybko rozszerzyło swoją problematykę od spraw lokalnych do wszelkich, mało znanych aspektów życia współczesnych ludów tubylczych, a przede wszystkim umożliwiło im swobodne wypowiadanie się. Pod koniec lat osiemdziesiątych pismo zaczęło upadać. Redakcja, konsekwentnie popierając tradycyjnych przywódców Ligi Irokezów, naraziła się różnym skrajnym ugrupowaniom. Doszło do otwartej wojny domowej, a nieznani sprawcy dwukrotnie podpalili budynek redakcji. Po dwóch latach zawieszenia, wiosną 1955 roku „Akwesasne Notes” ukazało się ponownie, tym razem w nowej, kolorowej szacie graficznej. Pismo jednak nie odzyskało dawnej świetności. W 1997 roku ukazał się ostatni jego numer.

Obecnie największą indiańską gazetą jest „Indian Country Today”, wcześniej wydawana jako „Indian Times”. Została założona w 1981 roku w celu zapewnienia rzetelnej informacji mieszkańcom rezerwatu Pine Ridge w Dakocie Południowej. Gazeta porusza tematy związane z prowadzeniem kasyn, wykorzystaniem bogactw naturalnych i problemów borykających narody tubylcze. Obecnie rozprowadzana jest we wszystkich 50 stanach USA i w siedemnastu krajach.

Również młodzież indiańska wydaje liczne czasopisma min. „Hoylekiwa”, „Smoke Signals”, „Talking Leaf” itd. Niektóre plemiona posiadają własne gazety, np. „Seminoles Tribune” na Florydzie.

KJ-J

Submit a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *